Učenici sedmih razreda su se 12. мaja ranije budili, jer već u 6h ujutru smo krenuli na ekskurziju, ruta nam je bila Sombor i Bač.
Ekskurziju je uplatilo 57 učenika, zato sa iznajmljenim autobusom dabldekerom Molskok Autoprevoza smo krenuli na put. U jutarnjim satima nije bilo još toplo, tako da je put do Sombora protekao prijatno i u vedrom raspoloženju,a oko 8:30 smo stigli u Sombor, na naše prvo odredište.
Prva destinacija nam je bio Gradski muzej grada Sombora, gde nas je kustos muzeja upoznao sa postavkom muzeja, od pradoba pa do Prvog svetskog rata. U prve dve prostorije su prezentovani predmeti nađeni na raznim arheološkim iskopinama iz doba avara, a već u sledećoj prostoriji su nas očekivali istorijski predmeti, spisi, slike poznatih ljudi iz vremena vladavine Turaka na ovim prostorima, gde smo videli maketu tadašnjeg izgleda grada Sombora. Sledeća prostorija je prezentovala vreme vladavine Marije Terezije, njenih spisa, dekreta o dodeli „slobodnog grada“ gradu Somboru, koji je neprocenljive vrednosti. Najviše smo se zadržali u prostorijama gde su prezentovani razni zanati ovoga grada, narodne nošnje (Mađara, Srba, Hrvata,Šokavaca, Nemaca, Bunjevaca), deo nameštaja poznatog pesnika Laze Kostića, deo nameštaja Lenke Dunđerski i tadašnjih plemićkih porodica, sačuvane pećke sa istorijskim motivima ručne izrade poznate porodice Žolnai, zatim stare slike sa venčanja i bidermajeri koji su sačuvani, i naravno ženska soba gde je prezentovana još jedna pećka koja se koristila u ženskim kupatilima tada poznate Žolnai fabrike porcelana.
Sledeća destinacija nam je bila pravoslavna crkva Svetog velikomučenika Georgija, ali pošto je taj dan bio praznik, zbog održavanja svete liturgije, došlo je do promene plana kretanja, pa nam je sledeća destinacija bila katolička karmelinska crkva Svete Marije, gde smo ušli i posmatrali lepote arhitektonskog čuda, potom smo se vratili u crkvu Sv. Georgija gde nas je primio otac Dušan i ispričao istoriju nastanka crkvene opštine grada Sombora i gradnju crkve.
Sledeća destinacija nam je bio župski dvor, impozantna građevina, tu nas je primio istoričar koji nas je sproveo u ovu velelepnu građevinu. Zgrada županije imala je 200 različitih prostorija, odaja i sala. U velikoj, svečanoj sali županijske skupštine, postavljena je februara 1898. impozantna slika Ferenca Ajzenhuta "Bitka kod Sente", naslikana uljanom tehnikom na jednodelnom platnu veličine 7 x 4 metra, u bogatom pozlaćenom ramu. Naručena dve godine ranije, prilikom milenijumske proslave dolaska Mađara u Panonsku niziju, ova slika bitke između austrijske i turske vojske, u kojoj je 1697. na strani Austrijanaca učestvovao i odred od 500 Somboraca, plaćena je 15.000 forinti, za koje je tada moglo da se kupi oko 40 jutara najplodnije oranice.
Okolo zgrade je uređen park sa dominantnim sadnicama četinara tise (Taxis) ispred samog zdanja županije i većim brojem sadnica platana (Platanus) i australijskog koprivića - bođoša (Celtis australis) unutar parka, gde je usledilo jedno grupno slikanje učesnika ekskurzije.
Posle je usledio jedan veoma važan momenat za đake, a to je slobodno vreme.Učenici su imali jedan i po sat vremena da kupe različite stvarčice, razglednice, stvari koje će ih podsećati na ovu ekskurziju. Zbor nam je bio na dogovorenom mestu, gde nas je već čekao klimatizovani autobus, pošto je živa u termometru pokazivala čitavih 28 stepeni.
Naše sledeće odredište je bio Bač, ali zbog nekih neplaniranih stvari malo smo zastali usput u Doroslovu, kod svetilišta Marije pomoćnice hrišćana, gde smo se u lepom ambijentu zelenila malo sportsko- rekreativno zanimali u sportovima poput fudbala i odbojke, i naravno usledilo je još jedno grupno slikanje učenika i starešina, posle čega smo krenuli u Bač.
Oko 15h smo stigli u Bač, gde smo odmah krenuli u etno restoran i kuću „Didina kuća“ gde su nas srdačno dočekali domaćini Stanka i Stjepan Čoban, vlasnici, naravno usledio je ručak koje smo svi već iščekivali. Kuća je sagrađena početkom 20. veka, opremljena je i nameštena pokućstvom i nameštajem iz tog doba. ""Didina kuća"" će sve posetioce vratiti u doba topline zidane peći i mirisa stare bakine kuhinje. U „Didinoj kući“ se dobro jede, a jela se pripremaju po majčinim receptima, supa domaća sa rižom, bečka šnicla uz dodatke od povrća, salate, pita sa jabukama. Domaćini su nam pokazali enterijer Etno kuće i eksterijer, skupinu starih alata koji su i danas u funkciji. Posle dobre kafice i uz pozdrave krenuli smo ka Franjevačkom domu, gde nas fratar Josip dočekao, ispričao istoriju i nastanak ovog samostana, sproveo nas je kroz samostan, koji je na prvi pogled sa spolja gledano malo zdanje, a iznutra velelepna građevina.
Našu malu ekspediciju je sad očekivalo jedna mala pešačka tura otprilike 1 km, od centra Bača do takozvanog jedinog „vodenog grada“ u Vojvodini. Klinci su već sa neizvesnošću iščekivali kada će se pojaviti ta stara monumentalna građevina.
Tvrđavu u Baču, koja je danas najstarija tvrđava u Vojvodini, podigao je ugarski kralj Robert Anžujski u periodu između 1338- 1342. godine. Tvrđava je podignuta na manjem ostrvu nastalom od meandra reke Mostonge. Spada u takozvane "vodene gradove", jer je sa svih strana bila opasana rekom, a prilazilo joj se pokretnim mostovima. U periodu nakon Mohačke bitke 1529. godine grad i tvrđava bivaju osvojeni od strane Turaka. Iz tog perioda potiču i opisi bačke tvrđave u putopisima Evlije Čelebije, kada Bač postaje deo segedinskog sandžaka. Od vremena Rakocijeve bune (1702 - 1704) tvrđava biva spaljena, razrušena i napuštena, nakon čega više nije obnavljana. Tvrđava u Baču je najbolje očuvani srednjevekovni fortifikacioni kompleks u Vojvodini, koji pripada tipu "vodenog grada", osmišljenog da brani grad u močvarnim, ravnim terenima.
Tvrđava je veoma važan višeslojni lokalitet i istorijsko mesto. Osnovu tvrđave čini nepravilni petougaonik sa četiri isturene kule na uglovima, koje su međusobno bile povezane obimnim zidom, danas sačuvanim u manjem procentu. Kule su različitih oblika i dimenzija. Tri ugaone kule imaju kružnu osnovu, dok je severozapadna četvorougaone osnove. Jedini slobodnostojeći i obnovljeni objekat unutar tvrđave je donžon kula, kvadratne osnove, smeštena u istočnom delu tvrđave. Deca su bila oduševljena, odmarali smo se nasred dvorca na lepom travnjaku, gde smo se i slikali za uspomenu, pa potom usledio je povratak ka autobusu, iscrpljeni usput smo još i videli ruševine turskog kupatila (hamana) jedine građevine islamske kulture iz tog doba u Vojvodini.
Naše poslednje odredište je bio manastir Bođani u Bođanima. Ekpedicija je već bila umorna, ali interesovanje je bilo na nivou jer je usput vodič prezentovao šta nas očekuje i šta ćemo videti. Davno zabeleženo predanje kazuje da je manastir podigao izvesni Bogdan, trgovac iz Dalmacije,kome se,vraćajući se iz Budima radi trgovine,poremetio vid.On je na mestu današnjeg manastira naišao na redak izvor, umivao se i iscelio.Tom se prilikom zavetovao Bogorodici da će joj iz zahvalnosti podići crkvu. Dobivši dozvolu, Bogdan je podigao crkvu 1478. godine.Tako je nastao manastir Bođani, posvećen Vavedenju Presvete Bogorodice. Manastir je više puta rušen i paljen.Prvi put je razoren 1565. godine pod najezdom Turaka. 1578 godine je podignuta druga crkva,ovog puta drvena,međutim i ova crkva je razrušena .Treća crkva je podignuta 1678. godine.Za vreme Rakocijeve bune,i ova crkva je bila zapaljena. Godine 1722. je podignuta nova crkva sa manstirskim konacima.
Manastir Bođani i njegovi konaci,u kojima se nalazi i muzej, bogati su slikarskim delima, ikonama, freskama, starinskim gravirama, rukopisima, bogoslužbenim posudama i sl.Veliku umetničku vrednost ima rezbareni ikonostas koji je naslikan uzmeđu 1745. i 1748. godine. Manastir je posebno značajan zbog fresko slikarstva Hristifora Žefaroviča koji je oslikao unutrašnjost crkve, a za kojeg se vezuje nastanak modernog srpskog baroka u slikarstvu. Turistička atrakcija ovog manastira je izvor (tzv. Bogdanova česma) kao i predivan park sa nekoliko stotina vrsta drveća i drugih biljaka.
Deca su posetila i svetu česmu, potom je usledila mala kupovina brojanica za ruke i oko vrata.
Vesela družina je napustila manastir oko 19h, i ruta za povratak puta je bila malo izmenjena jer smo morali za Novi Sad, da ostavimo turističkog vodiča, pa iz tog razloga vreme pristizanja u Bačko Petrovo Selo je bilo u 21:30. Usput, raspoloženje na gornjem spratu je bilo na visokom nivou, uz muziku se pevalo, mahalo, smejalo.
Rezimirajući celodnevni dan, slobodno možemo reći da je ekskurzija uspela, bez ikakvih problema, jer smo posetili deo Vojvodine koji za nas je slabo poznato teritorijalno gledano. Puno informacija se čulo, a i iskreno umorili smo se, raspoloženje i druženje je bilo na visokom nivou, jedino zamerku možemo da stavimo na vreme ručka i neplanirane rute (povratak preko Novog Sada).
Sve u svemu ostaje nam jedna lepa uspomena!
|
NAZAD
1387